სარედაქციო პოლიტიკა

სარედაქციო პოლიტიკა და ეთიკური სტანდარტები

საერთაშორისო კონფერენცია „კათოლიკური მემკვიდრეობა საქართველოში“ აერთიანებს მეცნიერებს, რომლებიც მუშაობენ საქართველოში კათოლიკური ყოფნისა და გავლენის ისტორიულ, თეოლოგიურ, კულტურულ, მხატვრულ და სოციალურ ასპექტებზე. ვინაიდან აღნიშნული საკითხი მოიცავს რელიგიის ისტორიას, კულტურათაშორის დიალოგს, საარქივო კვლევასა და მემკვიდრეობის შესწავლას, კონფერენცია აცნობიერებს თავის განსაკუთრებულ პასუხისმგებლობას, დაიცვას სამეცნიერო კეთილსინდისიერების, მგრძნობელობისა და აკადემიური სიზუსტის უმაღლესი სტანდარტები.

კონფერენციის სარედაქციო პოლიტიკა ეფუძნება გამჭვირვალობას, სამართლიანობასა და ინტელექტუალური მრავალფეროვნების პატივისცემას. კონფერენცია არ ემსახურება იდეოლოგიურ, კონფესიურ ან ინსტიტუციურ დღის წესრიგს; იგი წარმოადგენს აკადემიურ პლატფორმას კრიტიკული და მტკიცებულებებზე დაფუძნებული კვლევისთვის. სარედაქციო გადაწყვეტილებებს დამოუკიდებლად იღებს სამეცნიერო კომიტეტი და ისინი ეფუძნება მხოლოდ სამეცნიერო დამსახურებას, ორიგინალურობას, მეთოდოლოგიურ სისწორესა და კონფერენციის თემასთან შესაბამისობას.

სამეცნიერო პასუხისმგებლობა და ავტორობა

კონფერენციაზე წარმოდგენილი კვლევები ხშირად ეფუძნება საარქივო მასალებს, საეკლესიო ჩანაწერებს, ზეპირ ისტორიებსა და მემკვიდრეობის დოკუმენტაციას. ამ მიზეზით, ავტორებისგან მოითხოვება წყაროების მკაფიო გამჭვირვალობისა და ისტორიული და კულტურული მტკიცებულებების პასუხისმგებლიანი ინტერპრეტაციის უზრუნველყოფა.

ავტორობა ასახავს ნამდვილ სამეცნიერო წვლილს. ყველა მითითებულ ავტორს მნიშვნელოვანი წვლილი უნდა ჰქონდეს შეტანილი კვლევისა და წერის პროცესში და უნდა აიღოს პასუხისმგებლობა ნაშრომის შინაარსზე. კონფერენცია არ იღებს საპატიო ან დაუდასტურებელი ავტორობის პრაქტიკას.

რეცენზირების პროცესი

ყველა წარდგენილი ნაშრომი გადის ორმაგად ბრმა რეცენზირების პროცესს, რომელსაც შესაბამისი დარგების სპეციალისტები ახორციელებენ. რეცენზირება განიხილება არა მხოლოდ როგორც შეფასების მექანიზმი, არამედ როგორც სამეცნიერო დიალოგის ფორმა, რომლის მიზანია წარდგენილი ნაშრომების აკადემიური ხარისხის გაუმჯობესება.

რეცენზენტები შეირჩევიან შესაბამისი დარგობრივი ცოდნის საფუძველზე და ვალდებულნი არიან გაამჟღავნონ ინტერესთა ნებისმიერი კონფლიქტი. რეცენზირების პროცესის განმავლობაში კონფიდენციალურობა მკაცრად დაცულია. საბოლოო გადაწყვეტილებებს სარედაქციო საბჭო იღებს რეცენზენტთა დასკვნების საფუძვლიანი განხილვის შემდეგ.

კვლევის ეთიკური ქცევა

რელიგიური მემკვიდრეობის თემატური ფოკუსიდან გამომდინარე, ხელნაწერები შესაძლოა მოიცავდეს მგრძნობიარე კულტურულ მასალებს ან თემების ნარატივებს. ავტორებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ:

• საარქივო მასალები სათანადოდ იყოს ციტირებული და გამოყენებული სამართლებრივი და ინსტიტუციური რეგულაციების შესაბამისად;

• ცოცხალი ადამიანების მონაწილეობით ჩატარებული კვლევა შეესაბამებოდეს ეთიკურ სტანდარტებს, მათ შორის, საჭიროების შემთხვევაში, ინფორმირებული თანხმობის მიღებას;

• ინტერპრეტაციები ეფუძნებოდეს გადამოწმებად მტკიცებულებებს და არა ვარაუდებს.

პლაგიატი, მონაცემთა ფაბრიკაცია, მონაცემთა გაყალბება, დუბლირებული პუბლიკაცია და ციტირების მანიპულირება წარმოადგენს აკადემიური ეთიკის სერიოზულ დარღვევას და გამოიწვევს ნაშრომის უარყოფას ან გამოქვეყნებული მასალის ამოღებას. არასათანადო ქცევის შესახებ ბრალდებები განიხილება ყურადღებით და კონფიდენციალურად, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში გატარდება შესაბამისი მაკორექტირებელი ღონისძიებები.

ინტერესთა კონფლიქტი

ვინაიდან რელიგიისა და მემკვიდრეობის კვლევები შესაძლოა დაკავშირებული იყოს ინსტიტუციურ კუთვნილებასთან, ავტორები, რეცენზენტები და რედაქტორები ვალდებულნი არიან გაამჟღავნონ ნებისმიერი ფინანსური, ინსტიტუციური ან პირადი ურთიერთობა, რომელმაც შესაძლოა გავლენა მოახდინოს სამეცნიერო შეფასებაზე. გამჭვირვალობა იცავს როგორც კვლევის სანდოობას, ასევე კონფერენციის კეთილსინდისიერებას.

საჩივრები და აპელაციები

სარედაქციო გადაწყვეტილებებთან, რეცენზირების დაგვიანებასთან ან პუბლიკაციის პროცესთან დაკავშირებული საკითხების შესახებ საჩივრები წერილობით უნდა წარედგინოს სარედაქციო ოფისს, მკაფიო დამადასტურებელი დეტალების მითითებით. ავტორებს შეუძლიათ გაასაჩივრონ სარედაქციო გადაწყვეტილებები, თუ განმარტავენ აპელაციის საფუძვლებს და წარმოადგენენ საქმესთან დაკავშირებულ ახალ მტკიცებულებებს ან შესწორებებს. ჟურნალი საჩივრებსა და აპელაციებს სამართლიანად განიხილავს, საჭიროების შემთხვევაში შესაძლოა მიმართოს რედაქტორებს ან რეცენზენტებს და პასუხს გასცემს გონივრულ ვადაში.

კვლევითი გადაცდომა

ჟურნალი პლაგიატის, მონაცემთა გაყალბების, მონაცემთა ფაბრიკაციის, დუბლირებული პუბლიკაციის, გამოსახულების არასათანადო მანიპულირებისა და კვლევითი გადაცდომის სხვა ფორმების შესახებ ბრალდებებს სერიოზულ საკითხად განიხილავს. ბრალდების წარდგენის შემთხვევაში, სარედაქციო ოფისმა შესაძლოა ჩაატაროს პირველადი განხილვა, მოითხოვოს ავტორებისგან განმარტება და შეისწავლოს დამადასტურებელი მასალები ან ორიგინალურობის ანგარიშები. თუ შეშფოთების საფუძველი დადასტურდება, ჟურნალმა შესაძლოა გამოაქვეყნოს შესწორება, შეშფოთების განცხადება ან მოახდინოს სტატიის რეტრაქცია, ან აცნობოს ავტორის ინსტიტუტს ან დამფინანსებელს.

ინტელექტუალური საკუთრება

ხელნაწერის წარდგენით ავტორები ადასტურებენ, რომ ნაშრომი არის ორიგინალური, არ გამოქვეყნებულა მანამდე არცერთ ენაზე და არ არღვევს სხვა პირთა უფლებებს. თუ ხელახლა გამოიყენება საავტორო უფლებებით დაცული მასალა, როგორიცაა ფიგურები, ცხრილები ან ტექსტის დიდი ამონარიდები, ავტორები პასუხისმგებელნი არიან წარდგენამდე მიიღონ საავტორო უფლებების მფლობელის წერილობითი ნებართვა. ჟურნალმა შინაარსი შესაძლოა ხელახლა გამოაქვეყნოს ან გადაბეჭდოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ თავდაპირველი წყარო სათანადოდ არის მითითებული და შესაბამისი ნებართვები მიღებულია.

პუბლიკაციის შემდგომი განხილვა

ჟურნალი მიესალმება პუბლიკაციის შემდგომ მიმოწერას, მათ შორის გამოქვეყნებულ სტატიებთან დაკავშირებულ კომენტარებს, შესწორებებსა და სამეცნიერო დისკუსიას. ასეთი კომუნიკაციები შესაძლოა განიხილონ რედაქტორებმა და, საჭიროების შემთხვევაში, გაეგზავნოს თავდაპირველ ავტორებს პასუხისთვის. ჟურნალმა შესაძლოა გამოაქვეყნოს წერილები, პასუხები ან პუბლიკაციის შემდგომი კომენტარის სხვა ფორმები საკუთარი სარედაქციო შეხედულებისამებრ.

შესწორებები და რეტრაქციები

თუ გამოქვეყნებულ სტატიაში აღმოჩნდება შეცდომა, ჟურნალმა შესაძლოა გამოაქვეყნოს შესწორება ან erratum, როდესაც სტატიის მთლიანობა შენარჩუნებულია. თუ სერიოზული შეცდომის ან არასათანადო ქცევის გამო კვლევის შედეგები არასანდო გახდება, ჟურნალმა შესაძლოა მოახდინოს სტატიის რეტრაქცია და ეს მკაფიოდ აღნიშნოს მუდმივ ჩანაწერში. რეტრაქტირებული ან შესწორებული სტატიები ხელმისაწვდომი უნდა დარჩეს, რათა სამეცნიერო ჩანაწერი შენარჩუნდეს, თუმცა ისინი მკაფიოდ უნდა იყოს მონიშნული.

მონაცემთა გამჭვირვალობა და რეპროდუცირებადობა

ავტორებს ეძლევათ რეკომენდაცია, წარმოადგინონ საკმარისი მეთოდოლოგიური დეტალები, რათა შესაძლებელი იყოს მათი კვლევის სამეცნიერო გადამოწმება. შესაძლებლობის შემთხვევაში, საარქივო კოლექციების, ხელნაწერთა ნომრების, ციფრული საცავების ან მონაცემთა ნაკრებების შესახებ მითითებები მკაფიოდ უნდა იყოს იდენტიფიცირებული. თუ სამართლებრივი ან ეთიკური შეზღუდვები ხელს უშლის მონაცემთა საჯაროდ გაზიარებას, ასეთი შეზღუდვები უნდა იყოს განმარტებული.

სამეცნიერო ჩანაწერის დაცვა

კონფერენცია ვალდებულია დაიცვას მის მიერ გამოქვეყნებული მასალების მთლიანობა. თუ გამოქვეყნების შემდეგ გამოვლინდება მნიშვნელოვანი შეცდომები ან ეთიკური პრობლემები, კონფერენციამ შესაძლოა გამოაქვეყნოს შესწორებები, შეშფოთების განცხადებები ან მოახდინოს რეტრაქცია. ასეთი შეტყობინებები მუდმივად იქნება დაკავშირებული თავდაპირველ პუბლიკაციასთან გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად.

აკადემიური დიალოგი პუბლიკაციის შემდეგ

კონფერენცია მიესალმება პუბლიკაციის შემდეგ არგუმენტირებულ სამეცნიერო დისკუსიას. კონსტრუქციული კრიტიკა და აკადემიური გაცვლა განიხილება როგორც პასუხისმგებლიანი სამეცნიერო საქმიანობის ნაწილი და შესაძლოა აისახოს შემდგომ პუბლიკაციებში ან ოფიციალურ პასუხებში.

საერთაშორისო სტანდარტებისადმი ერთგულება

კონფერენციის სარედაქციო და ეთიკური ჩარჩო ასახავს გამჭვირვალობისა და სამეცნიერო პუბლიკაციების საუკეთესო პრაქტიკის საერთაშორისოდ აღიარებულ პრინციპებს. აღნიშნული სტანდარტები უზრუნველყოფს, რომ კონფერენციის მასალები აკმაყოფილებდეს გლობალური აკადემიური ინდექსირებისა და შეფასების სისტემების მოთხოვნებს.

რედაქტორი და სარედაქციო კომიტეტის წევრები განიხილავენ თითოეულ ნაშრომს. თუ სტატია აკმაყოფილებს კონფერენციის მიზნებს და გააჩნია სამეცნიერო სიღრმე და ღირებულება, იგი გაიგზავნება კონფერენციის მასალებში განსახილველად.

ხელნაწერის შეფასების კრიტერიუმები:

სტატიის სტრუქტურა: მისაღებია/საჭიროებს გაუმჯობესებას;

ციტირების წესების დაცვა: მისაღებია/საჭიროებს გაუმჯობესებას;

მეთოდოლოგიური დასაბუთება და არგუმენტაცია: მისაღებია/საჭიროებს გაუმჯობესებას;

სიახლე და წვლილი შესაბამის სფეროში: მისაღებია/საჭიროებს გაუმჯობესებას.

კვლევის თეორიული და პრაქტიკული შედეგები: მისაღებია/საჭიროებს გაუმჯობესებას.

ხელოვნური ინტელექტის პოლიტიკა

გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად და აკადემიური კეთილსინდისიერების შესანარჩუნებლად, ჟურნალმა შეიმუშავა ხელოვნურ ინტელექტთან დაკავშირებული შემდეგი პოლიტიკა:

ხელოვნური ინტელექტი, როგორც ავტორი

კონფერენციის სარედაქციო საბჭო არ იღებს ხელნაწერებს, რომლებშიც ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტები ან სისტემები მითითებულია ავტორებად ან თანაავტორებად. ავტორობა მოითხოვს პასუხისმგებლობას, ხოლო ხელოვნური ინტელექტის სისტემებს არ შეუძლიათ აიღონ პასუხისმგებლობა სამეცნიერო ნაშრომის სიზუსტეზე, მთლიანობასა და ორიგინალურობაზე.

ხელოვნური ინტელექტი, როგორც ბიბლიოგრაფიული წყარო

კონფერენციის სარედაქციო საბჭო არ იღებს ხელნაწერებს, რომლებშიც ხელოვნური ინტელექტის პროგრამები (მაგ., ChatGPT, Claude) მითითებულია ბიბლიოგრაფიულ წყაროებად. ასეთ შინაარსს შესაძლოა აკლდეს სანდოობა, გადამოწმებადობა ან სათანადო ატრიბუცია.

ხელოვნური ინტელექტი, როგორც წერისა და კვლევის დამხმარე ინსტრუმენტი

კონფერენციის სარედაქციო საბჭო იღებს ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტების გამოყენებას დამხმარე მიზნებისთვის, მათ შორის:

• გრამატიკული და ენობრივი რედაქტირება

• თარგმნის დახმარება

• სტრუქტურისა და სტილის შესახებ უკუკავშირი

• მონაცემთა ანალიზი და ვიზუალიზაცია

• პროგრამირების მხარდაჭერა

გამჟღავნების მოთხოვნა:

ავტორებმა, რომლებიც იყენებენ ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტებს, უნდა შეიტანონ გამჟღავნების განცხადება References განყოფილების შემდეგ, შემდეგი სათაურით:

„განცხადება ხელოვნური ინტელექტის ტექნოლოგიების გამოყენების შესახებ“

განცხადების მაგალითი:

„ამ ხელნაწერის მომზადებისას ავტორმა/ავტორებმა გამოიყენეს [AI ინსტრუმენტის დასახელება] [კონკრეტული მიზნის]თვის. ავტორმა/ავტორებმა გადახედეს და შეასწორეს ხელოვნური ინტელექტის მიერ გენერირებული მთელი შინაარსი და სრულ პასუხისმგებლობას იღებენ ამ პუბლიკაციის შინაარსზე.“

ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება რეცენზირების პროცესში

კონფერენციის სარედაქციო პოლიტიკა მკაცრად კრძალავს ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტების გამოყენებას რეცენზირების პროცესში. რეცენზირება წარმოადგენს სამეცნიერო საქმიანობას, რომელიც მოითხოვს პირად გამოცდილებას, კრიტიკულ განსჯასა და ეთიკურ პასუხისმგებლობას. ხელნაწერების შეფასებისას რეცენზენტებმა უნდა დაეყრდნონ მხოლოდ საკუთარ პროფესიულ ცოდნასა და გამოცდილებას.